Click here to send us your inquires or call (852) 36130518

[ECHO �LONSKA]  [FORUM]  [SERVIS]  [�LONSK]  [RUCH AUTONOMII �L�SKA]

« IMPRESSUM

KONTAKT

post@EchoSlonska.com

7_07/2002

ECHO �LONSKA

« nazot do rubriki Historia


Schroeder chce samodzielnego i neutralnego
Teschner Landes

Jest rok 1919. Wok� diobelskiego wersalskiego kot�a do kierego wciepano Schlesien-Shlonsk trwaj�m tajymne szata�sko-wojynne tance, ironiczne chichoty i aroganckie pokrzyki. Ogiy� pol�m Francjanie i Polanie. Inni te� grzejom swoje cia�a.

Edward August Schroeder, geboren w 1852 roku in Teschen (w Cieszynie), mo ju� ugruntowane �wiatowe (!) uznanie naukowe. Jego publikacje, ekonomiczno-prawno-socjologiczne t�umaczone nawet na jynzyk japo�ski, mia� te� juz zaproszyni do objyncio katedry na Uniwersytecie w Waszyngtonie, ale nie skorzysta�.

Schroeder tyn najwiynkszy naukowiec Cieszynskigo Shlonska (cho� i na Pruskim G�rnym Shlonsku ciyn�ko takigo znoly��), mo wielki do�wiadczeni �yciowe, o czym �wiadczom te� i Jego lata i cauo wielostronno dzia�alno�� naukowo-spo�eczno-gospodarczo. Dom familijny przi Rynku 7 w Cieszynie (pacz: EchoSlonska-Nr4) od wielu pokoly� - z eleganckim wykuszem - tak ukochou, podobnie jak emocjonalnie zwionyou sie ze stadt’tym i cieszynskom ziymiom (Teschener Land), �e ani my�lou o jego zostawiyniu w krytycznym 1920 roku. Prze�y� ju� te� dw�ch znakomitych wieloletnich burmistrz�w miasta Teschen - ojca i syna - von Elswehr (Johann i Leonard), musiou te� zapewne pozna� i wnuczka Hansa (1886-1951) - dyrektora naczelnego Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu.

Schroeder razym z „Shlonzaci” (Slonzokami - J�zefa Ko�donia - przyw�dcom �l�skiej Partii Ludowej) chce ybudowa�

Teschener Land jako

samodzielne (selbst�ndiges), neutralne (neutrales) Pa�stwo Cieszy�skie pod „sympatycznym“ protektoratem Zjednoczonych Stan�w P�nocnej Ameryki.

Teschen to klein Wien - ma�y Wiede�, wtedy!

Na poparcie i uzasadnienie swojich ��da� wydaje w tym�e 1919 roku dwa manuskrypty z umotywowaniem postulatu. Poni�ej strony tytu�owe manusktypt�w wraz z obszernym fragmentym jednego z nich.

W umotywowaniu Prawa do Samodzielno�ci i Wolno�ci wskazuje Schroeder na swoje najwi�ksze dzie�o (das Hauptwerk) - Das Recht der Freiheit - Prawo do Wolno�ci, kt�ra w wersji angielskiej oddzia�a�a r�wnie� m.i. na pogl�ndy prezydenta Stan�w Zjednoczonych Woodrow’a Wilson’a (wydane w Leipzig 1901, p�niej te� w jynzyku japo�skim).

Jak wiymy, zarzondzony Plebiscyt na Shlonsku Cieszynskim sie potym nie odby�, bo Polocy boli sie Czech�w, a Czechy Shlonzokow i „Schroeder�w”, Cieszyn za� bile�nie podzielono - roztargano. (Wilson nawet nie wiedziou kaj jest stolica Polski - bo my�lou, ze niom jest czesko Praha. A o Shlonsku to chyba nigdy nie s�yszou - tako jest prowda o tamtych czasach.)

A jaki by teraz bo� to rodzynek - Pa�stwo w Europie, jakby wtedy tyn Shlonsk Cieszynski z dodaniym jeszcze ksiynstwym Raciborskim by�o jedno! Kana�ym Odra-Dunaj z Raciborza by My teraz jechali do Wiydnia abo i do Wratislavio. W Cieszynie za� wszystkie dynkmale sto�yby na swojich miejscach i by�yby opisane, a Uniwersytet by�by prawdziwy a nie poczontkowo szk�ka. Tramwaj te� by bo� naswojim miejscu.

A tak co momy? Obejrzijcie zamek w Raciborzu, abo przigl�ndnijcie sie „alkoholowym mr�wkom” na ... Kaiser Franz-Josef-Br�cke w Cieszynie. Obraz nendzy i rozpaczy.

Nastympny roz: Schroeder - socjolog, w walce z alkoholizmem!

Ewald Bienia

Juni 2002

pacz: "Schroeder w Cieszynie" - Echo Slonska Nr. 3_01/2002


 

Obszerny fragment z ksi��ki




 


« zur�ck zur Rubrik Historia

[ AKTUELL ] [ KULTUR ] [ HISTORIA ] [ PUBLIKACJE ] [ MINIATURY ] [ VITA ] [ REAKCJE ] [ DEBATA ] 
[ INFORMACJE ] [ INDEX ] [ FORMAT-A4 ] [ ARCHIV-2002 ] [ SUCHEN ]