Click here to send us your inquires or call (852) 36130518

[ECHO �LONSKA]  [FORUM]  [SERVIS]  [�LONSK]  [RUCH AUTONOMII �L�SKA]

« IMPRESSUM

KONTAKT

post@EchoSlonska.com

11_02/2003

ECHO �LONSKA

« nazot «


Banknoty zast�pcze Bia�ej – 1921 r.

Zabytkowe miasto Bia�a, le��ce w powiecie prudnickim, nad rzek� o tej samej nazwie, ma ju� za sob� wielowiekow� histori�. W dokumentach wzmiankowane jest ju� w pocz�tkach XIII wieku. W tych czasach by� to gr�d kasztela�ski, kt�ry prawa miejskie uzyska� jednak nieco p�niej, nadaniem ksi�cia Kazimierza Opolczyka z 1311 roku. Niemiecka nazwa Z�lz wywodzi si� z drugiej po�owy XIII wieku, z okresu intensywnej kolonizacji niemieckiej, kt�rej patronowali piastowscy ksi���ta tej dzielnicy. Miasto dzieli�o losy innych grod�w tego regionu, gdy� historia �l�ska potoczy�a si� odmiennym torem ni� pozosta�ej cz�ci dzisiejszej Polski, w czym zreszt� nie jest jakim� wyj�tkiem.

W czasie I wojny �wiatowej, w ca�ych �wczesnych Niemczech, pojawi�y si� masowo lokalne pieni�dze zast�pcze, g��wnie w postaci papierowych bon�w zwanych notgeldami, cho� by�y te� emisje monetarne tego typu.

W samej Bia�ej pieni�dz magistracki w tym czasie jednak si� nie ukaza�, cho� mieszka�cy miasta mogli zapewne sporadycznie pos�ugiwa� si� edycjami Prudnika, jako stolicy powiatu. Bezpo�rednio po wojnie sytuacja przedstawia�a si� podobnie, jednak rok 1921 zaowocowa� wydaniem przez w�adze samorz�dowe niskonomina�owego pieni�dza zast�pczego, chocia� wtedy nie wynika�o to akurat z potrzeb lokalnego rynku. Notgeldy, tak potrzebne w czasie wojny, sta�y si� p�niej obiektem szeroko rozwini�tego w ca�ych Niemczech kolekcjonerstwa i w�adze lokalne dostrzeg�y w tym mo�liwo�� pozyskania dodatkowych �rodk�w na swoje potrzeby. By�a to te� swoista reklama danej miejscowo�ci. Na G�rnym �l�sku bardzo istotne by�y mo�liwo�ci propagandowe tego typu walor�w, co szeroko wykorzystywano w trakcie kampanii plebiscytowej i III powstania �l�skiego.

Na terenie Bia�ej plebiscytu nie przeprowadzano, ale przecie� znacz�ca cz�� powiatu prudnickiego stanowi�a teren plebiscytowy, kontrolowany w tym czasie przez wojska francusko-angielsko-w�oskie. Z punktu widzenia Niemiec by�a to po prostu okupacja tego terenu, narzucona im przez zwyci�zc�w traktatem wersalskim. Pa�stwo to wi�c wszelkimi sposobami stara�o si� wspiera� swoj� opcj�, co okaza�o si� dzia�aniem skutecznym, bo zaowocowa�o zwyci�stwem Niemiec w tej grze.

Kieruj�c si� r�wnie� uczuciami patriotycznymi magistrat Bia�ej wyda� notgeldy, kt�re mia�y te� w�a�nie propagandowy charakter. Za dat� emisji przyj�to umownie nast�pny dzie� po plebiscycie, czyli 21.III.1921 r.

Seria tych bon�w obj�a trzy nomina�y: 10, 25 i 50 fenig�w.

Na awersach walor�w umieszczono centralnie herb miasta oraz okre�lono nomina�, emitenta, dat� i numeracj�. Zaznaczono tu te� tradycyjnie to, �e pieni�dz ten wa�ny b�dzie przez miesi�c po oficjalnym og�oszeniu decyzji o jego wykupie. Formalno�ci tym samym sta�o si� zado��, cho� te banknoty zast�pcze praktycznie nie pe�ni�y roli pieni�dza, a je�li do tego do tego dochodzi�o, to tylko w symbolicznym zakresie. Awersy tej serii r�ni� si� tylko nomina�em i zastosowan� kolorystyk� (10 fenig�w – zielony, 25 fenig�w – czerwony, 50 fenig�w – niebieski).

Rewersy za� przedstawiaj� panoram� miasta z charakterystycznymi po dzie� dzisiejszy wie�ami ko�cio��w, zamku i wie�� bramn�, gdy� zabytki te obecnie te� zdobi� to ciekawe miasto. I tutaj znajdujemy napis nawi�zuj�cy do historii miasta (podobnie jak na awersach).

Dzisiaj bony te stanowi� pami�tk� z pocz�tk�w minionego stulecia. To swoisty dokument z czas�w gdy Bia�a by�a cz�ci� prowincji G�rny �l�sk, ustanowionej w 1919 roku i istniej�cej po kres Republiki Weimarskiej.

Bronis�aw W�troba


 

 


« zur�ck «

[ HOME ] [ INDEX ] [ FORMAT-A4 ] [ ARCHIV-2002 ] [ SUCHEN ]

Addmotor electric bike shop

Beauties' Secret cosmetic and skincare

DecorCollection European design furniture| sofa hk| sofas| beds| coffee tables| dining tables| dining chairs| sideboards| furniture hk| Cattelan Italia| Koinor

Wycombe Abbey| private school hong kong| English primary school Hong Kong| primary education| top schools in Hong Kong| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| school day| boarding school Hong Kong| Wycombe Abbey School